Ader lijden
a. algemeen
i. inleiding

In tegenstelling tot de slagaders die zuurstofrijk bloed van het hart naar de rest van het lichaam voeren, brengen de aders het zuurstofarme bloed terug naar het hart en vandaar naar de longen. De opbouw van aders en slagaders verschilt sterk van elkaar. Slagaders hebben een sterke vaatwand om weerstand te bieden aan de hoge druk waarmee het bloed uit het hart wordt gestuwd. Bij aders zitten er kleppen aan de
Gezonde ader Zieke ader
vaatwand die het bloed tegen de zwaartekracht in terug naar het hart voeren. Bovendien is de wand van aders flexibeler dan die van slagaders. Door verzwakking van de aderwand zet deze uit waardoor de kleppen niet goed meer sluiten. Er ontstaat terugstroom met als gevolg een spatader waarin het zuurstofarme bloed zich ophoopt. In de medische wereld wordt vaak naar spataders verwezen als chronische veneuze insufficiëntie.

Spataders of varices beïnvloeden de levenskwaliteit op erg uiteenlopende wijzen. Sommige patiënten klagen over zware, pijnlijke en gezwollen voeten en benen wat voor problemen zorgt zowel thuis als op het werk. Anderen hebben te kampen met slaapproblemen als gevolg van jeuk, 'rusteloze' benen of nachtelijke krampen. Dit heeft vanzelfsprekend een grote weerslag op het prestatievermogen en het humeur. Nog anderen lijden psychologisch onder de esthetische problemen die vaak met spataders gepaard gaan, zoals zwelling, eczeem of huidzweren.

ii. Incidentie

Spataders zijn de meest voorkomende vaataandoening aan de benen. Ze staan op de derde plaats in de lijst van chronische ziekten, na diabetes en hart- en vaatziekten. Verder zijn varices de tweede belangrijkste invaliditeitsoorzaak. Eén miljoen Belgen (tien procent van de totale bevolking) lijdt aan chronische veneuze insufficiëntie; dit cijfer stemt overeen met de helft van de volwassen bevolking. Toch heeft slechts tien procent onder hen een behandeling ondergaan om de spataders te laten verwijderen. Wanneer we de beroepsbevolking bekijken over een periode van vijf jaar, blijkt dat vijf procent minstens eenmaal arbeidsongeschikt is wegens spataders en dit voor een periode van gemiddeld 45 dagen. Uit deze gegevens blijkt het economische belang van varices.

iii. Risicofactoren

De belangrijkste rsisicofactoren zijn: verkeerde voeding, obesitas, gebrek aan beweging (staand en zittend beroep), sociale positie, regionale afkomst (platteland - stad), etnische factoren, (hoge) leeftijd, geslacht, zwangerschap, ovulatieremmer, operatie – verwonding, infectieziekte en erfelijkheid.

i.v. Klassificatie

Onder de term “ spatader” verstaat de ene patiënt een ontsierend adertje en een ander een been met een wonde. En beiden hebben gelijk!

De soorten spataders worden in de medische wereld verdeeld volgens hun manier van presentatie; deze wordt de CEAP classificatie genoemd.

Klasse 0 geen zichtbare tekens van
veneuze insufficiëntie

 

Klasse 1 teleangieëctasie en reticulaire
venen of ontsierende adertjes
Klasse 2 oppervlakkige varices
Klasse 3 oedemen of zwelling van de
enkels en onderbenen
Klasse 4 Huidveranderingenhyper-pigmentatie
of blijvende bruinverkleuringen
op de benen
  veneus eczeem
  lipodermatosclerosis
Klasse 5 genezen wonde
Klasse 6 actief veneus ulcus of “open been”

CEAP classificatie


Bij “diepe aders” verwijzen we naar het diepergelegen netwerk dat als functie heeft het aangevoerde bloed terug te leiden naar de longen.
Deze terugvloei van het bloed is mogelijk dankzij de compressie van de omliggende spiergroepen en de aanwezigheid van unidirectionele kleppen in de aders. Beweging van de benen is een absolute noodzaak om dit systeem te laten werken ! Bewegen is de boodschap.