In tegenstelling tot de slagaders die zuurstofrijk bloed van het hart
naar de rest van het lichaam voeren, brengen de aders het zuurstofarme
bloed terug naar het hart en vandaar naar de longen. De opbouw van
aders en slagaders verschilt sterk van elkaar. Slagaders hebben een
sterke vaatwand om weerstand te bieden aan de hoge druk waarmee het
bloed uit het hart wordt gestuwd. Bij aders zitten er kleppen aan
de
Gezonde ader
Zieke ader
vaatwand die het bloed tegen de zwaartekracht in terug naar het hart
voeren. Bovendien is de wand van aders flexibeler dan die van slagaders.
Door verzwakking van de aderwand zet deze uit waardoor de kleppen
niet goed meer sluiten. Er ontstaat terugstroom met als gevolg een
spatader waarin het zuurstofarme bloed zich ophoopt. In de medische
wereld wordt vaak naar spataders verwezen als chronische veneuze insufficiëntie.
Spataders of varices beïnvloeden de levenskwaliteit op erg uiteenlopende
wijzen. Sommige patiënten klagen over zware, pijnlijke en gezwollen
voeten en benen wat voor problemen zorgt zowel thuis als op het werk. Anderen
hebben te kampen met slaapproblemen als gevolg van jeuk, 'rusteloze' benen
of nachtelijke krampen. Dit heeft vanzelfsprekend een grote weerslag op
het prestatievermogen en het humeur. Nog anderen lijden psychologisch onder
de esthetische problemen die vaak met spataders gepaard gaan, zoals zwelling,
eczeem of huidzweren.
ii. Incidentie
Spataders zijn de meest voorkomende vaataandoening aan de
benen. Ze staan op de derde plaats in de lijst van chronische ziekten,
na diabetes en hart- en vaatziekten. Verder zijn varices de tweede
belangrijkste invaliditeitsoorzaak. Eén miljoen Belgen (tien
procent van de totale bevolking) lijdt aan chronische veneuze insufficiëntie;
dit cijfer stemt overeen met de helft van de volwassen bevolking.
Toch heeft slechts tien procent onder hen een behandeling ondergaan
om de spataders te laten verwijderen. Wanneer we de beroepsbevolking
bekijken over een periode van vijf jaar, blijkt dat vijf procent minstens
eenmaal arbeidsongeschikt is wegens spataders en dit voor een periode
van gemiddeld 45 dagen. Uit deze gegevens blijkt het economische belang
van varices.
iii. Risicofactoren
De belangrijkste rsisicofactoren zijn: verkeerde voeding,
obesitas, gebrek aan beweging (staand en zittend beroep),
sociale positie, regionale afkomst (platteland - stad),
etnische factoren, (hoge) leeftijd, geslacht, zwangerschap,
ovulatieremmer, operatie – verwonding, infectieziekte
en erfelijkheid.
i.v. Klassificatie
Onder de term “ spatader” verstaat de ene patiënt
een ontsierend adertje en een ander een been met een wonde. En beiden
hebben gelijk!
De soorten spataders worden in de medische wereld verdeeld volgens
hun manier van presentatie; deze wordt de CEAP classificatie genoemd.
Huidveranderingenhyper-pigmentatie
of blijvende bruinverkleuringen
op de benen
veneus
eczeem
lipodermatosclerosis
Klasse
5
genezen
wonde
Klasse
6
actief
veneus ulcus of “open been”
CEAP classificatie
Bij “diepe aders” verwijzen
we naar het diepergelegen netwerk dat als functie heeft het aangevoerde
bloed terug te leiden naar de longen.
Deze terugvloei van het bloed is mogelijk dankzij de compressie van
de omliggende spiergroepen en de aanwezigheid van unidirectionele
kleppen in de aders. Beweging van de benen is een absolute noodzaak
om dit systeem te laten werken ! Bewegen is de boodschap.