De buikslagader (abdominale aorta)
is de grootste slagader in het lichaam. Hij vertrekt uit het hart
en loopt door borstkas naar de buikholte om de nieren, de lever, de
darmen, het ruggenmerg en de benen van bloed te voorzien. Als de aorta
op een bepaalde plaats een verwijding vertoont, spreekt men van een
aneurysma. Hoewel zo een verwijding overal in het lichaam kan gebeuren,
maken aneurysma’s van de aorta in de buik tachtig procent van
het totaal aantal gevallen uit.
Aneurysma in de buikslagader
Aneurysma’s (vaatverwijdingen) ontstaan door plaatselijke verzwakking
van de bloedvatwand. Deze vaatverwijding kan stelselmatig toenemen
zodanig dat de kans op scheuren verhoogt. Een gescheurd aneurysma
kent vaak een dodelijke afloop. Daarom is een vroegtijdige diagnose
van groot belang.
iv. Diagnose
Af en toe komen aneurysma’s in de buikslagader aan het
licht omdat de huisdokter een gevoelige, kloppende zwelling voelt
in de buikholte.Vaak worden deze per toeval ontdekt tijdens een standaardonderzoek
voor een andere aandoening. Dit komt omdat de patiënt dikwijls
geen klachten heeft tot op het moment dat de verwijding scheurt.
Eens een aorta aneurysma is vastgesteld is een precieze, gedetailleerde
beeldvorming noodzakelijk voor het uitstippelen van een aangepaste behandeling.
Routinematig wordt een echo-duplex, CT- en MR-scan uitgevoerd.
v. Behandeling
Alleen aneurysma's met een diameter groter dan 5 centimeter
moeten behandeld worden, omdat vanaf deze diameter het risico op een
scheur aanzienlijk toeneemt. Aneurysma's kleiner dan 5 centimeter
blijven onder observatie, maar worden niet operatief behandeld.
AAA Chirurgie
Bij de klassieke chirurgische behandeling wordt eerst de
buik opengemaakt ter hoogte van het letsel en wordt de aortaverwijding
vervangen door een
kunststof buis. Deze operatie is zeer belastend voor de patiënt. De
hospitalisatie duurt 14 dagen, waarvan 2 dagen op intensieve zorgen; de
revalidatie duurt 2 tot 3 maanden.
Endosculaire behandeling (AAA)
Gezien het belastend karakter van de klassieke operatie,
wordt tegenwoordig bij de meeste patiënten verkozen
om deze aneurysma's endovasculair te behandelen. Bij deze
ingreep hoeft de chirurg geen incisie te maken
in de buikwand, maar maakt hij 2 kleine insneden in de lies. Van hieruit
gaat de arts doorheen het bloedvatenstelsel naar de aorta tot hij de plaats
van de verwijding heeft bereikt met behulp van hiervoor speciaal ontwikkelde
fijne voerdraden en flexibele buisjes. Daarna plaatst hij in de verwijding
een systeem dat bestaat uit een stent (=metalen veer) bekleed met kunststof.
Op deze manier wordt er een 'tweede, ondoordringbare vaatwand' binnenin
de eerste dunne verwijding geplaatst. Zo kan er geen bloed meer in het
aneurysma stromen waardoor de verwijding verdwijnt. Deze techniek heeft
als voordeel dat de ingreep zelf veel minder zwaar is, de hospitalisatie
verkort wordt naar 4 dagen en de revalidatie gehalveerd wordt.
vi.Nazorg
Na de behandeling van het aorta aneurysma is het van groot belang
dat de patiënt ook na de ingreep van nabij gevolgd wordt
om eventuele vernieuwde groei van de zwelling tijdig vast
te stellen en te verhinderen. Hiervoor wordt een regelmatige
controle bij de vaatchirurg (na 1, 6 en 12 maanden, nadien
jaarlijks) voorzien. Jaarlijks wordt een gedailleerde CT-scan
uitgevoerd om eventuele problemen vroegtijdig op te sporen.
In de eerste weken na de ingreep moet vermeden worden dat de behandelde
buikslagader opnieuw verstopt door klontervorming (thrombose), hiervoor
worden in die periode bloedverdunners voorgeschreven
Daarnaast moeten de risicofactoren gecorrigeerd worden om te vermijden
dat het behandelde bloedvat na verloop van tijd opnieuw dichtslibt.