De halsslagaders voeren bloed
van het hart naar het aangezicht en de hersenen. Net omdat ze de hersenen
bevloeien, zijn deze slagaders onontbeerlijk voor het goed functioneren
van het hele lichaam. Vernauwingen in de slagaders verhogen het risico
op een beroerte. Bij een beroerte (herseninfarct, cerbrovasculair
accident) schiet er een brokje van de vernauwing – een zogenaamd
embool – naar de hersenen. Dit sluit een hersenbloedvat af waardoor
een deel van de hersenen geen zuurstof meer krijgt. In dit geval spreekt
men van een herseninfarct. Afhankelijk van de plaats en de ernst van
de afsluiting, verschillen de aard en de duur van de symptomen. De gevolgen
van een hersenletsel kunnen sterk verschillen, maar zijn vaak dramatisch:
spraak- en gezichtsstoornissen, gehele of gedeeltelijke verlamming,
karakterveranderingen, etc. Bovendien is het de derde doodsoorzaak
na kanker en hartfalen.
halsslagadervernauwing en herseninfarct
i. Diagnose
Vaak worden halsslagadervenauwingen per toeval ontdekt bij andere onderzoekingen.
Soms kan de vaatarts op basis van voortekenen de diagnose van halsslagadervernauwing
vermoeden. Ook bij patiënten die reeds een beroerte hebben doorgemaakt
dienen de halsslagaders zeer zorgvuldig te worden nagekeken.
Het vermoeden van halsslagadervernauwing wordt door de arts bevestigd
door duplexonderzoek. Hiermee wordt met een toestel op de huid gekeken
hoe het bloedvat eruitziet en hoe snel het bloed stroomt door de
slagader. Op basis van dit niet-invasief onderzoek wordt nauwkeurig
de locatie en de ernst van de vernauwing weergegeven.
Bijkomend vormt de zenuwarts (neuroloog) zich een beeld van de
al dan niet gestoorde hersenfunctie.
Om de behandelingsstrategie uit te stippelen wordt tevens een MR-
(magnetische resonantie) of CT (computer tomografie)-scan uitgevoerd.
Operatieve verwijdering van de halsslagadervernauwing
ii. Behandeling
Vroeger kon een dichtgeslibde halsslagader (carotis) enkel behandeld
worden met een chirurgische ingreep, de endarterectomie. Hierbij
maakt de chirurg eerst de hals open. Dan wordt de verstopte halsslagader
in de lengte opengesneden zodat de arts de vernauwing kan verwijderen.
Nadien wordt de halsslagader opnieuw dichtgemaakt, al dan niet met
een kunsstof flapje. De opnameduur na een dergelijk ingreep is ongeveer
3-4 dagen.
"Voor"
"Na"
Endovasculaire behandeling halslagadervernauwing
De meest vooruitstrevende manier om vernauwingen in halsslagaders
te behandelen is de endovasculaire behandeling. Hierbij wordt niet langer een insnijding
in de hals gemaakt, maar prikt de chirurg een slagader aan in de lies. Van daar gaat
de arts doorheen het bloedvatenstelsel naar de carotis waar hij
met behulp van een ballonnetje en/of een stent (=metalen veertje)
de halsslagader opnieuw wijder maakt. Om te vermijden dat brokjes
van de vernauwing losschieten en zo in de hersenen terechtkomen,
wordt tijdens de procedure een filter geplaatst die werkt als een
vangnet. Na de ingreep is er weer voldoende bloeddoorstroming naar
de hersenen mogelijk en is één van de eventuele oorzaken
van een CVA weggenomen. Na een endovasculaire behandeling van de
halsslagader kan, standaard, de patiënt het ziekenhuis de volgende
dag verlaten.
Carotis stenting met beschermende filter
iii. Nazorg
In de eerste weken na de ingreep moet vermeden worden dat het hersteld
bloedvat opnieuw verstopt door klontervorming (thrombose), hiervoor
worden in die periode bloedverdunners voorgeschreven. De eerste dagen
na de ingreep kunnen zich beperkte klachten van hoofdpijn en misselijkheid
voordoen. Dit is te wijten aan de gestegen bloedvoorziening naar de
hersenen. Rust en pijnstillers, gedurende een aantal dagen, zijn meestal
voldoende.
Daarnaast moeten de risicofactoren gecorrigeerd worden om te vermijden
dat het behandelde bloedvat na verloop van tijd opnieuw dichtslibt.
Aangezien het belangrijk is dat de medicatie strikt wordt ingenomen
en dat de levensstijl ook na eventuele behandeling wordt geoptimaliseerd,
dient de patiënt regelmatig op controle te komen bij de vaatarts
(na 1, 6 en 12 maanden, nadien jaarlijks).